czwartek, 19 listopada 2020

"Nomen atque omen"

 

Łaciński rzeczownik nomen, tak jak i  wywodzące się od niego formy: włoskie nome, francuskie nom, angielskie name, niemieckie Name oraz polskie imię, może określać nie tylko odrębną istotę, ale i jej cechy; może stanowić część jej osobowości. Szereg imion popularnych obecnie w Polsce ma łacińskie pochodzenie. Powiedz mi, jak masz na imię, a powiem, Ci, kim jesteś 😊.


Adrian -  imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia cesarza Hadriana, łac. "Hadrianus", czyli "pochodzący z Hadrii" lub "z regionu Morza Adriatyckiego". Imię było noszone przez kilku wczesnochrześcijańskich świętych i męczenników m.in. św. Adriana z Canterbury. Żeńskim odpowiednikiem jest Adrianna, Adriana.

Antoni  Imię męskie pochodzenia łacińskiego. Pochodzi od Antonii (Antoniuszów), znaczącego rodu w starożytnym Rzymie. Wśród imion nadawanych nowonarodzonym dzieciom, Antoni
w 2017 r. zajmował 1. miejsce w grupie imion męskich.

Dominik

Wywodzi się od łacińskiego słowa dominicus oznaczającego „Pański”, „należący do Boga”. Jego żeńskim odpowiednikiem jest Dominika.

Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę Gregorius od greckiego Gregorios, wywodzącego się ze słowa γρηγορέω [georgeo], oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła.
Odnotowano 
17 papieży o tym imieniu.

Kamil – imię męskie, pochodzące od rzymskiego imienia i cognomenu, czyli nazwiska rodowego Camillus. Słowo to jest tłumaczone z łaciny jako „pomocnik kapłana” bądź „zrodzony z wolnych rodziców”, „szlachetny chłopiec”. Żeńskim odpowiednikiem imienia Kamil jest Kamila.

Łukasz – imię męskie pochodzące od gr. Loukas, co z kolei jest zhellenizowaną formą rzymskiego imienia Lucius,
w związku z tym tak jak 
Lucjusz, pochodzi od łacińskiego lucius, czyli urodzony o świcie.

Maksymilian - imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to: Maksymiliana i Maksymilianna.

Marek – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do wąskiej grupy najstarszych imion rzymskich, utworzone
od imienia boga Marsa i oznaczające „należący do Marsa, związany z Marsem”. 

Patryk – oboczna, skrócona wersja imienia Patrycjusz. Jeszcze innym wariantem tego imienia jest Patrycy. Pochodzenie i znaczenie - łacińskie: patricius – patrycjuszowski, szlachecki, szlachetnie urodzony. Forma żeńska to Patrycja.

Paweł – imię męskie pochodzenia łacińskiego (Paulus), należące do niedużej grupy najstarszych imion rzymskich. Już w epoce klasycznej zaczął on także występować w funkcji przydomka (cognomen). Paulus oznacza „mały”, „drobny”. Imię to należało i należy do najpopularniejszych w całym świecie chrześcijańskim, nosiło je około sześćdziesięciu świętych.

Wiktor to łaciński victor, czyli zwycięzca.

Beata - Pochodzi od przymiotnika beata oznaczającego błogosławiona, szczęśliwa, przynosząca szczęście.

Dominika – żeński odpowiednik imienia Dominik. Imię łacińskie, oznacza dosłownie należącą do Pana,  ale pochodzi od określenia niedzieli, zwanej dniem pańskim. Patronką imienia jest św. Dominika, męczennica z Nikomedii.

Emilia – imię rzymskie pochodzenia etruskiego, ukształtowane w języku łacińskim. Pochodzi od nazwy rzymskiego rodu Emiliuszów i oznacza osobę gorliwą, pilną, żarliwą. „Aemulus” [emulus] po łacinie znaczy „zawodnik, rywal, konkurent”, może też oznaczać kogoś, kto się gorliwie o coś stara. W Polsce znane od XV w. Popularność zyskało na przełomie XVIII i XIX w.

Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej Juliuszów (pol. Juliusze); znaczące” wstydliwa, burza, kobieta z rodu Juliuszów”. Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz.

Klara – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od przymiotnika clarus oznaczającego „jasny”, „jaśniejący”, „sławny”.

Laura – imię żeńskie pochodzące od lauru. W języku polskim męskim odpowiednikiem tego imienia jest Wawrzyniec.

Martyna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego od męskiego imienia Marcin (łac. Martinus - należący do Marsa). Błędnym skojarzeniem jest, że Martyna powstała od imienia Marta. Spotykana jest również forma Marcina. W wielu językach imię to występuje w formie Martina.

Natalia (łac. Dies Natalis Domini, tj. w dniu urodzin Pana Jezusa Chrystusa) – imię żeńskie wywodzące się
od męskiego imienia Natalis. W Polsce to imię jest poświadczane w formie Natalia w XIV w. Nadawane początkowo osobom urodzonym w dniach chrześcijańskich świąt 
Bożego Narodzenia. Patronką imienia jest św. Natalia z Nikomedii, męczennica z III wieku.

Oliwia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, etymologicznie związane z pospolitym wyrazem oliva - drzewo oliwne, owoc oliwki, oliwka.
Znane już w starożytności.

Patrycja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik męskich imion: Patrycjusz, Patrycy, Patryk. Oznacza „szlachetnie urodzona, patrycjuszowska". 

Paulina – żeński odpowiednik imienia Paulin. Oznacza "należąca do Pawła", lub "pochodząca od Pawła".

Wiktoria

Imię żeńskie pochodzenia łacińskiego (łac. victoria – zwycięstwo). W mitologii rzymskiej nosiła je rzymska bogini zwycięstwa i chwały.


Symbole medycyny