poniedziałek, 7 czerwca 2021

Ciekawostki antyczne - liczymy po łacinie :)

 Numeralia - liczebniki


Warto znać :)

1 

I 

ūnus(jeden) 

prīmus, -ā, -um (pierwszy) 

2 

II 

duo (dwa) 

secundus albo alter (drugi) 

3 

III 

trēs (trzy) 

tertius (trzeci) 

4 

IV 

quattuor (cztery) 

quārtus (czwarty) 

5 

V 

quīnque (pięć) 

quīntus (piąty) 

6 

VI 

sex (sześć) 

sextus(szósty) 

7 

VII 

septem (siedem) 

septimus(siódmy) 

8 

VIII 

octo (osiem) 

octāvus(ósmy) 

9 

IX 

novem (dziewięć) 

nōnus(dziewiąty) 

10 

X 

decem (dziesięć) 

decimus(dziesiąty) 

środa, 19 maja 2021

Ciekawostki antyczne VI

Rodzina w starożytnym Rzymie


Rodzina, czyli prawdopodobnie najbliżsi nam ludzie. Wychowujemy się w ich towarzystwie, są naszymi wzorcami. Wpajają nam najważniejsze wartości i zasady. Model rodziny stale ulega zmianom. Jakie różnice są między rodziną współczesną, a rodziną ze starożytnego Rzymu? Aby odpowiedzieć sobie na to pytanie warto dowiedzieć się czegoś więcej na temat ówczesnych Rzymian.
W starożytnym Rzymie rodzina oznaczała małżeństwo. W Rzymie osobą decyzyjną która “rządziła” w małżeństwie był ojciec. Był on głową rodziny. Jego osoba postrzegana była jako właściciel majątku, niewolników. Sprawował jurysdykcję nad synami i córkami. To ojciec wydawał domownikom polecenia.
Kobiecie wychodzącej za mąż towarzyszyły grup służebnych, opiekunów pilnujących moralności kobiety oraz damy towarzyszące jej. Celem życiowym tamtejszych kobiet było wyjście za mąż. Powodem do dumy był fakt oddania się życiu rodzinnemu. Przyszła mężatka otrzymywała posag, który nie przynależał do męża.
W niektórych domach występowało zjawisko “ulubieńca domu”. Polegało to a wychowywaniu, rozpieszczaniu i kształceniu znalezionego, przygarniętego dziecka. Dziecko takie jednak nie mogło być faworyzowane ani uznane za własne.
W kręgu familii rzymskiej byli też wyzwoleńcy i klienci. Wyzwoleńcy nie mieszkali w domu swojego dawnego pana, ale co dzień przychodzili złożyć mu uszanowanie. Często byli to ludzie dość zamożni.
Jak widać model rodziny Rzymskiej różnił się od obecnego. Różnił się ponieważ był dostosowany do standardów i stylu życia ówczesnych ludzi. Wraz z czasem zmienia się mentalność ludzi i ich wartości, cele życiowe, stąd te różnice. 

(Marlena Bonczyk, klasa 2 d G)

czwartek, 22 kwietnia 2021

Ciekawostki antyczne V - sprawdź się! :)


Proponujemy zabawę :) 

Uzupełnij luki poprawnym słowem lub dobierz odpowiednie tłumaczenie łacińskich sentencji. Autorką tego testu jest Emilia Mol z klasy 2 d G i to u niej możecie sprawdzać poprawność swoich odpowiedzi :)

  1. A. „… et labora. 

  1. Era 

  1. Ora 

  1. Nota 

  1. Lora 


  1. B. „Dura lex, sed… . 

  1. ex 

  1. lex 

  1. fex 

  1. mex 


  1. C. „Carpe diem. 

  1. Miłego dnia. 

  1. Dzień dobry. 

  1. Chwytaj dzień. 

  1. Chwytaj każdy dzień. 


  1. D. „Cogito ergo … . 

  1. rum  

  1. mum 

  1. sum 

  1. cum

  2.  

  1. E. „nolens volens 

  1. nic nowego  

  1. mniej więcej  

  1. chcąc, nie chcąc 

  1. koniec końców 


  1. F. „Festina lente 

  1. Spiesz się powoli 

  1. Koniec wieńczy dzieło. 

  1. Na gorącym uczynku. 

  1. Człowiek człowiekowi wilkiem. 


  1. G. „Venividi,… .” 

  1. voni  

  1. toni 

  1. vinci 

  1. vici 


  1. H. „O tempora! O mores!” 

  1. Co za czasy! Co za obyczaje! 

  1. Jaki czas! Jakie obyczaje! 

  1. Co za temperament! Co za wigor! 

  1. Cóż za pomysł! Cóż za koncept!

  2.  

  1. I. „Memento … .” 

  1. ori 

  1. lento 

  1. fento 

  1. mori 


  1. J. „Quo vadis?” 

  1. Skąd wracasz? 

  1. Dokąd idziesz? 

  1. Co planujesz? 

  1. Co u Ciebie? 


  1. K. „Amor omnia vincit 

  1. Anioł wszystko zwycięży. 

  1. Serce nie sługa. 

  1. Miłość wszystko zwycięży. 

  1. Na pewno się uda. 


  1. L. „Panta … .” 

  1. rui 

  1. roi 

  1. rei 

  1. rhei 


  1. M. „Nawiasem mówiąc” 

  1. Memoria tene 

  1. „Nota bene” 

  1. „Ora et labora 

  1. „Carpe diem.” 


  1. N. I tak dalej 

  1. ad acta deponere 

  1. et labora 

  1. festina lente  

  1. et cetera  


  1. O. „Homo sum et nihil humanum a me alienum esse puto. 

  1. Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce.” 

  1. „Rzeczą ludzką jest błądzić, rzeczą głupców jest trwać w błędzie.” 

  1. „Człowiek człowiekowi wilkiem.” 

  1. „Dopóki żyjemy używajmy życia”. 


    I jak Wam poszło?